नेपाली पत्रकारिता, साहित्य, विचार र सामाजिक चेतनाको उज्यालो नक्षत्र, वरिष्ठ पत्रकार भैरव रिसाल अब हामीसँग भौतिक रुपमा रहनुभएन । जीवनको अन्तिम अध्यायमा ९७ वर्षको पूर्ण र सशक्त जीवन बाँचेर उहाँ चैत्र २४ गते आइतबार राति सधैंका लागि बिदा हुनु भयो । भैरव रिसाल नामले एक युग बोकेको थियो—सिर्जनात्मक लेखनदेखि विचारप्रधान पत्रकारिता, सामाजिक सरोकारदेखि वातावरण संरक्षण, अनि नागरिक चेतनासम्म । उहाँको बिदाइले सम्पूर्ण नेपाली बौद्धिक समुदायलाई शोकमा डुबाएको छ । भैरव रिसाल नेपाली पत्रकारिताको त्यो अनुहार हुन् जसले पत्रकारितालाई केवल समाचार लेख्ने माध्यम होइन, विचारको अभिव्यक्ति र सामाजिक परिवर्तनको साधनका रूपमा उपयोग गर्न सक्ने क्षमता राखे । उहाँले रेडियो सगरमाथा मार्फत सञ्चालन गर्नुभएको “कुरोकन्थो” कार्यक्रम २५ वर्षसम्म जनताका आवाज र सरोकारलाई उजागर गर्ने माध्यम बन्यो । उहाँको बोलीमा सत्प्रेरणा, लेखनमा गहिराइ र उपस्थितिमा सादगी थियो । नेपाली समाजका परिवर्तनशील क्षणहरूमा उहाँको आवाज सधैं जनताको पक्षमा थियो । रिसालको पत्रकारिताले सत्तासँग टकराउने आँट देखायो, तर कहिल्यै पनि विद्वेषको भाषामा थिएन । उहाँका विचार आलोचनात्मक हुन्थे तर विनम्र पनि । उहाँको पत्रकारिता “कस्तो समाचार?” भन्दा पनि “किन समाचार?” भन्ने खोजीमा केन्द्रित रह्यो । उहाँका लेखनहरूले पाठकलाई गहिरो सोच्न बाध्य बनाउँथ्यो, कारण– उहाँ केवल सूचना दिन खोज्नु हुन्थेन, सन्देश दिन चाहनु हुन्थ्यो । साहित्यिक तथा सामाजिक चेतनाका क्षेत्रमा पनि उहाँको योगदान अतुलनीय छ । नेपाली समाजको सन्दर्भमा नारी चेतना, लोकतन्त्र, मानव अधिकारजस्ता विषयमा उहाँको लेखन र सार्वजनिक अभिव्यक्ति मार्गदर्शक बन्यो । उहाँको जीवनदर्शन साधारण लागे पनि गहिरो थियो—सरल बानी, सत्य बोल्ने हिम्मत र समाजप्रति जिम्मेवारीबोध । ९७ वर्षको उमेरमा पनि उहाँ सक्रिय हुनु, विचार लेखिरहनु, रेडियोमा कार्यक्रम गर्नु—यो कुनै सामान्य व्यक्तिको काम होइन । उहाँले सधैं आफूलाई समाजको सेवकका रूपमा परिभाषित गर्नुभयो । यो प्रतिबद्धता उहाँको जीवनको अन्तिम क्षणसम्म देखियो । मृत्युपछि शरीर दान गर्ने उहाँको निर्णय पनि यही समाजप्रतिको समर्पणको अर्को उदाहरण हो । हामीले आज केवल एक व्यक्तिलाई गुमाएका छैनौं, हामीले एउटा युग, एउटा चेतनाको धरोहर गुमाएका छौं । उहाँको निधनले नेपाली पत्रकारिता, साहित्य, सामाजिक चिन्तन सबै क्षेत्रमा एक ठूलो खाली स्थान बनाएको छ, जुन सजिलै भरिने छैन । भैरव रिसालको योगदानको मूल्याङ्कन गर्न हामीसँग शब्द कम पर्न सक्छन् । तर उहाँले दिएको विचार, मार्गनिर्देशन, र प्रेरणालाई जोगाउनु भने हामी सबैको जिम्मेवारी हो । उहाँको आदर्श, सिद्धान्त र आत्मबलबाट हामीले सिक्नुपर्ने धेरै कुरा छन् । सच्याउने साहस, विचारको स्पष्टता, र जनतालाई केन्द्रमा राख्ने दृष्टिकोण । आज हामी “अलविदा भैरव” भन्छौं, तर उहाँको विचार, योगदान र प्रेरणा भने सधैं जीवित रहनेछ । उहाँले लेखेको, बोलेको, देखाएको बाटो हाम्रो लागि सधैं दीप बनेर रहनेछ । हामी वरिष्ठ पत्रकार भैरव रिसालप्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्छौं । उहाँको आत्माले शान्ति पाओस् ।
